Carmina Burana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Codex Buranus (Carmina Burana).

Os Carmina Burana son unha colección de cantos medievais goliárdicos dos séculos XII e XIII. Púxolles este nome J.A. Schmeller, quen a descobriu a finais do século XIX nun códice de 1225 da abadía de Benediktbeuren (Bura Sancti Benedicti), en Baviera, ainda que hoxe se pensa que non foi alí onde se recompilou, senón en Seckau. A colección atópase actualmente na Bayerische Staatsbibliothek de Múnic.

Esta colectánea, composta por estudantes e clérigos, consta dunhas 300 composicións, das que arredor de 250 están en latín e unhas 50 en alemán, en francés antigo ou nunha mestura de varias delas. Os temas e estrutura rítmica son as comúns da poesía cabaleiresca (as cruzadas, o amor, a natureza) e dos himnos relixiosos. Porén, as composicións típicas son as chamadas Kontrafakturen, que seguen o esquema de versículos e letanías dos Evanxeos pero satirizan e condenan a decadencia dos estudos e a corrupción da curia romana. A composición máis coñecida é a Confessio Goliae, de Gualterio de Châtillon, que eloxia a muller, o viño e o xogo. Algunhas das composicións están acompañadas de neumas, que suxiren as melodías.

A colección divídese en seis seccións:

  • Carmina ecclesiastica (cánticos eclesiásticos)
  • Carmina moralia et satirica (cancións morais e satíricas)
  • Carmina amatoria (cancións amatorias)
  • Carmina potoria (cancións de bebedores)
  • Ludi (xogos)
  • Supplementum

A maior parte dos textos é anónima, ainda que se supón a autoría de Hugo de Orleáns, Serlón de Wilton, Pedro de Blois e outros. Estes autores estaban familiarizados coa cultura escolástica do seu tempo e a literatura latina pagá.

Carl Orff tomou algúns dos textos dos Carmina Burana para compor unha obra coral co mesmo nome en 1937, cuxo fragmento máis coñecido é o O Fortuna que constitúe a primeira parte do preludio. Está pensada para orquestra grande, coro e intérpretes individuais. Orff subtitulouna Cantiones profanae cantoribus et choris cantandae comitantibus instrumentis atque imaginibus magicis (Cancións seculares para cantantes e coros para representar con instrumentos e imaxes máxicas). A composición é propia e non utiliza os neumas orixinais. Utiliza como linguas o latín e o Alto Alemán Medio.

Carmina Burana é posibelmente a obra musical máis famosa composta na Alemaña nazi. A obra, descrita como "cantata escénica" representouse por vez primeira na Ópera de Frankfurt o 8 de xuño de 1937. Foi dirixida por Bertil Wetzelsberger, co Coro Cäcilienchor, escena de Otto Wälterlin e vestuario de Ludwig Sievert.

A obra foi tan ben recibida que se lle encargou a Orff a composición de outras. Ainda que nun principio os críticos locais tachárona de arte dexenerada, foi posteriormente abrazada con entusiasmo polo réxime nazi como louvanza á cultura "aria". Após a guerra, a popularidade continuou a aumentar e na década de 1960 era parte habitual do repertorio clásico internacional, chegándose a representar en Israel en 1966. Hoxe en día utilízase normalmente o formato de cantata.

A obra mestura pasaxes moi rítmicas e percusivas con seccións melódicas. Algúns fragmentos son instrumentais, outros só para voz solista con acompañamento e outras para o grupo completo de coro e orquestra.

Curiosidades[editar | editar a fonte]

No ano 2002, con ocasión dun concerto en Santiago de Compostela da Orquestra Sinfónica de Galicia, preguntóuselle a Xesús Pérez Varela, entón conselleiro de cultura da Xunta de Galicia sobre a súa asistencia ao mesmo, e contestou eloxiando á "cantante" "Carmina Burana"[1].

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Pérez Varela y Carmina Burana", artigo de Jose Millares no blog JamSession, 22 de outubro de 2004 (consultado o 8 de marzo de 2010) (en castelán)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]