Cardo leiteiro

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Este artigo trata sobre a planta do xénero Cistanche, para a planta do xénero Silybum, véxase artigo Cardo de Santa María.

Cardo leiteiro
Cistanche phelypaea subsp. lutea.jpg
Clasificación científica
Superreino: Eukaryota
Reino: Plantae
Subreino: Tracheobionta
División: Magnoliophyta
Filo: Estreptophyta
Clase: Magnoliopsida
Orde: Lamiales
Familia: Orobanchaceae
Xénero: Cistanche
L. (1753), Desf. (1798), Cout. (1913), Fern.Casas, (1973)
Especie: ''C. phelypaea''
Nome trinomial
Cistanche phelypaea (L.) Cout. subsp. lutea
Sinonimia
Cistanche phelypaea, especie que, en Galicia, só se atopa no Complexo Umia-O Grove

O cardo leiteiro ou coutiño[1] (Cistanche phelypaea subsp. lutea) é unha planta parasita, desprovista de clorofila, da familia das Orobancáceas, que medra en terreos areosos e salinos, como as beiras das marismas. Cómpre ter en conta que tamén recibe este nome vulgar o Cardo de Santa María.

O nome xenérico procede do grego kisthós, pola relación co xénero Cistus que, na súa acción parasita, afoga; e o específico phelypaea en honor do científico francés Louis Phélypeaux (1643-1727).

A planta está presente en Canarias e no sueste da Península Ibérica (Albacete, Alacant, Almería, Granada, Jaén e Murcia), así como no norte de África ata Exipto e Arabia Saudí. Na costa atlántica é común ata a altura de Lisboa, onde desaparace para reaparecer en Galicia, onde só está presente no enseada Umia-O Grove, límite norte da distribución da especie.

Descrición[editar | editar a fonte]

O talo é robusto e carnoso, máis groso na base, cunha altura de ata 40 cm, erecto e non ramificado, dunha cor desde o gris ata o amarelo pálido ou sucio. As follas son tamén carnosas e glabras [2], de forma oval-lanceolada, de cor gris ou amarelada, a modo de escamas envolvendo o talo.

Florece entre febreiro e maio. As flores agrúpanse en inflorescencias apretadas, cilíndricas, zigomorfas [3]A corola é de forma acampanada e tubular formada por 5 pétalos soldados, case iguais, de cor amarela e ás veces cos bordos violáceos. O froito é en cápsula ovoide, dehiscente e con dúas valvas; produce un alto número de sementes de forma case esféricas.

Hábitat[editar | editar a fonte]

Como se trata dunha planta sen clorofila só pode medrar como parasita de plantas leñosas quenopodiáceas [4], mediante unha adaptación das súas raíces en haustorios [5] que penetran nas raíces do hospedador, do que absorben os nutrientes.

Aproveitamento[editar | editar a fonte]

Aínda que aquí non se lle dá uso ningún, en África cómense os talos tenros a modo de espárragos. Da base do talo, subterránea, obtense unha fariña comestible trala súa desecación. Esta mesma parte da planta úsase tamén como afrodisíaca. Atribúenselle propiedades antidiarreicas e diuréticas.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Nomes vulgares galegos en E. Losada, J. Castro e E. Niño, (1992): Nomenclatura vernácula da flora vascular galega, Xunta de Galicia
  2. Denomínanse glabras as estruturas dos organismos que no presentan pelos, tricomas ou formacións similares na súa superficie externa.
  3. Estruturas vexetais, en especial das flores, que mostran simetría bilateral, pero no polisimetría. É o caso das flores dalgunhas fabáceas ou das orquídeas.
  4. Subfamilia das amarantáceas, plantas herbáceas (salvo algúns arbustos e trepadoras) frecuentes nas zonas costeras e marismas pola súa adaptación a ambientes salinos.
  5. Termo que designa o extremo das hifas dun fungo ou das raíces modificadas de plantas parasitas, como a Cuscuta ou o Orobanche. Estas formacións penetran nas raíces do hospedador pero permanecen fóra das membranas celulares.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Cardo leiteiro