Calcitonina

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Calcitonina.

A calcitonina é unha hormona peptídica de 32 aminoácidos producida nos humanos principalmente polas células parafoliculares (tamén chamadas células C) da glándula tiroide, e en moitos outros animais no corpo ultimobranquial. Actúa reducindo o calcio (Ca2+) sanguíneo, opoñéndose aos efectos da hormona paratiroidea (PTH). [1] A calcitonina está presente en moitos vertebrados e foi atopada en peixes, réptiles, aves, e mamíferos. Pertence á familia das proteínas similares á calcitonina (calcitonina/CGRP/amilina).

Índice

Estrutura [editar]

A calcitonina é unha hormona polipeptídicoa de 32 aminoácidos, cun peso molecular de 3454,93 daltons. A súa estrutura comprende unha soa alfa hélice. [2] O splicing alternativo do xene que codifica a calcitonina produce un péptido relacionado de 37 aminoácidos, chamado péptido relacionado do xene da calcitonina (CGRP), tipo beta. [3]

As seguintes son as secuencias de aminoácidos das calcitoninas de salmón e humana: [4]

  • salmón: Cys-Ser-Asn-Leu-Ser-Thr-Cys-Val-Leu-Gly-Lys-Leu-Ser-Gln-Glu-Leu-His-Lys-Leu-Gln-Thr-Tyr-Pro-Arg-Thr-Asn-Thr-Gly-Ser-Gly-Thr-Pro
  • humanos: Cys-Gly-Asn-Leu-Ser-Thr-Cys-Met-Leu-Gly-Thr-Tyr-Thr-Gln-Asp-Phe-Asn-Lys-Phe-His-Thr-Phe-Pro-Gln-Thr-Ala-Ile-Gly-Val-Gly-Ala-Pro

Comparada coa do salmón, a humana ten 16 residuos de aminoácidos diferentes.

Biosíntese e regulación [editar]

A calcitonina fórmase pola rotura proteolítica dun prepropéptido máis grande, o cal é o produto do xene CALC1. O xene CALC1 pertence a unha superfamilia de precursores de hormonas proteicas relacionados, entre os que están a amilina (ou proteína precursora amiloide dos illotes), o péptido relacionado co xene da calcitonina, e o precursor da adrenomedulina.

A secreción da calcitonina é estimulada por:

Efectos [editar]

A hormona participa no metabolismo do calcio (Ca2+) e fósforo. De diversos modos, a calcitonina contrarresta os efectos da hormona paratiroidea (PTH).

Máis especificamente, a calcitonina fai diminuír a concentración de Ca2+ no sangue de tres xeitos:

  • Inhibe a absorción de Ca2+ nos intestinos.
  • Inhibe a actividade dos osteoclastos nos ósos.
  • Inhibe a reabsorción nas células tubulares renais do Ca2+ permitindo que este se excrete nos ouriños. [7]

Coas súas accións preservadoras dos ósos, a calcitonina protexe contra a perda de calcio no esqueleto durante os períodos de mobilización do calcio, como a gravidez e, especialmente, a lactación.

Aínda que a calcitonina se opón á PTH nestas accións, non é diferente á PTH no seu efecto sobre a reabsorción de electrólitos nos riles. Concretamente, a calcitonina:

  • Inhibe a reabsorción de fosfato nos túbulos renais. [8]
  • Fai decrecer a reabsorción tubular de Ca2+, facendo que se incremente a súa concentración nos ouriños. [9]

Outros efectos son a prevención da hipercalcemia postprandial (de despois das comidas) resultado da absorción de Ca2+. Tamén, a calcitonina inhibe o consumo de alimentos en ratas e monos, e pode ter un efecto sobre o sistema nervioso central no que regula a alimentación e o apetito.

Receptores [editar]

O receptor da calcitonina, atopado nos osteoclastos,[10] e nos riles e zonas do cerebro, é un receptor asociado á proteína G, que se asocia pola súa subunidade Gs á adenilato ciclase e, por tanto, xera AMP cíclico nas células diana. Pode tamén afectar aos ovarios e aos testículos.

Descubrimento [editar]

A calcitonina foi purificada en 1962 por D. H. Copp e B. Cheney. [11] Inicialmente foi considerada unha secreción da glándula paratiroide, pero despois foi identificada como unha secreción das células parafoliculares da glándula tiroide. [12]

Fabricación farmacéutica [editar]

A calcitonina que se usa en tratamentos médicos era extraída das glándulas ultimobranquiais (similares ás tiroideas) dos peixes, fundamentalmente do salmón. A calcitonina de salmón parécese á humana, pero é máis activa. Actualmente, prodúcese tamén pola tecnoloxía do ADN recombinante ou por síntese de péptidos química. Está demostrado que as propiedades farmacolóxicas dos péptidos sintéticos e recombinantes son cuantitativa e cualitativamente equivalentes. [13]

Aplicacións da calcitonina [editar]

A calcitonina de salmón utilízase no tratamento de:

Foi investigada como un posible tratamento da estenose espiñal lumbar [15].

Ademais, a calcitonina oral podería ter un efecto protector na artrose, xa que actúa directamente sobre os osteoclastos, inhibindo a reabsorción ósea, e directamente sobre os condrocitos, atenuando a degradación da cartilaxe e estimulando a formación de cartilaxe. [16]

Tamén se suxeriu o seu uso no tratamento da manía e o trastorno bipolar. [17]

Diagnóstico [editar]

Pode utilizarse a calcitonina con propósitos diagnósticos como un marcador de tumores de cáncer de tiroide medular, no cal poden presentarse altos índices de calcitonina, e niveis elevados desta hormona poden indicar recorrencia do cáncer. Pode utilizarse tamén en biopsias de tecidos sospeitosos (por exemplo, nódulos linfáticos inchados) para establecer se son metástases do cáncer orixinal. [18]

Notas [editar]

  1. ↑ Boron WF, Boulpaep EL (2004). "Endocrine system chapter". Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approach. ISBN 1-4160-2328-3. 
  2. ↑ Andreotti G, Méndez BL, Amodeo P, Morelli MA, Nakamuta H, Motta A (August 2006). "Structural determinants of salmon calcitonin bioactivity: the role of the Leu-based amphipathic alpha-helix". J. Biol. Chem. 281 (34): 24193–203. DOI:10.1074/jbc.M603528200. PMID 16766525. 
  3. ↑ "calcitonin domain annotation". SMART (a Simple Modular Architecture Research Tool). embl-heidelberg.de. http://smart.embl-heidelberg.de/smart/do_annotation.pl?BLAST=DUMMY&DOMAIN=SM00113. Consultado o 2009-02-22. 
  4. ↑ http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Calcitonin
  5. ↑ Costanzo, Linda S. (2007). BRS Physiology. Lippincott, Williams, & Wilkins. pp. 263. ISBN 978-0781773119. http://www.amazon.com/Physiology-Board-Review-Linda-Costanzo/dp/0781773113/. 
  6. ↑ Erdogan MF, Gursoy A, Kulaksizoglu M (October 2006). "Long-term effects of elevated gastrin levels on calcitonin secretion". J Endocrinol Invest. 29 (9): 771–775. PMID 17114906. http://www.kurtis.it/abs/index.cfm?id_articolo_numero=3037. 
  7. ↑ John Potts, Harald Jüppner (2008). "Chapter 353. Disorders of the Parathyroid Gland and Calcium Homeostasis". Harrison's Principles of Internal Medicine (18 ed.). McGraw-Hill. 
  8. ↑ Carney SL (1997). "Calcitonin and human renal calcium and electrolyte transport". Miner Electrolyte Metab 23 (1): 43–7. PMID 9058369. 
  9. ↑ Rodney Rhoades (2009). Medical Physiology: Principles for Clinical Medicine. Lippincott Williams & Wilkins - Philadelphia. ISBN isbn-13: 978-0-7817-6852-8. 
  10. ↑ Nicholson GC, Moseley JM, Sexton PM, et al (1986). "Abundant calcitonin receptors in isolated rat osteoclasts. Biochemical and autoradiographic characterization". J Clin Invest 78 (2): 355–60. DOI:10.1172/JCI112584. PMC 423551. PMID 3016026. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=423551. 
  11. ↑ Copp DH, Cheney B (January 1962). "Calcitonin-a hormone from the parathyroid which lowers the calcium-level of the blood". Nature 193 (4813): 381–2. DOI:10.1038/193381a0. PMID 13881213. 
  12. ↑ Hirsch PF, Gauthier GF, Munson PL (august 1963). "Thyroid hypocalcemic principle and recurrent laryngeal nerve injury as factors affecting the response to parathyroidectomy in rats". Endocrinology 73 (2): 244–252. DOI:10.1210/endo-73-2-244. PMID 14076205. 
  13. ↑ "Electronic Medicines Compendium". http://emc.medicines.org.uk/. Consultado o 2008-08-07. 
  14. ↑ Wall GC, Heyneman CA (April 1999). "Calcitonin in phantom limb pain". Ann Pharmacother 33 (4): 499–501. DOI:10.1345/aph.18204. PMID 10332543. 
  15. ↑ Tran de QH, Duong S, Finlayson RJ (July 2010). "Lumbar spinal stenosis: a brief review of the nonsurgical management". Can J Anaesth 57 (7): 694–703. DOI:10.1007/s12630-010-9315-3. PMID 20428988. 
  16. ↑ Kleinman DM (2006-01-04). "Oral Calcitonin May Delay Onset of Joint Disease and Relieve Pain of OA". Musculoskeletal Report. Musculoskeletal Report, LLC. http://www.mskreport.com/articles.cfm?ArticleID=515. Consultado o 2008-08-07. 
  17. ↑ Vik A, Yatham LN (March 1998). "Calcitonin and bipolar disorder: a hypothesis revisited". J Psychiatry Neurosci 23 (2): 109–17. PMC 1188909. PMID 9549251. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1188909. 
  18. ↑ Basuyau, J. -P.; Mallet, E.; Leroy, M.; Brunelle, P. (2004). "Reference Intervals for Serum Calcitonin in Men, Women, and Children". Clinical Chemistry 50 (10): 1828–1830. doi:10.1373/clinchem.2003.026963. PMID 15388660. [1]

Véxase tamén [editar]

Outros artigos [editar]

Outras lecturas [editar]

Ligazóns externas [editar]

Traído desde "http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Calcitonina&oldid=2941614"