Ambrym

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Ambrym
Ambrym volcano.jpg
Imaxe do Volcán Ambrym arroxando lava e cinzas, 4 de outubro de 2004
Vanuatu - Ambrym.PNG
Localización
Situación
País Vanuatu
Provincia Malampa
Arquipélago Novas Hébridas
Mar Océano Pacífico
Coordenadas 16°15′S 168°7′E / 16.250°S 168.117°E / -16.250; 168.117
Xeografía
Xeoloxía Volcánica
Superficie 677´7 km²
Perímetro 125´8 km.
Punto máis alto 1.334 m.
Demografía
Poboación 7.275 hab (2009)
Densidade 10´73 hab/km² hab./km²

Ambrym é unha illa e un volcán de Vanuatu, coñecida pola súa actividade volcánica que inclúe a formación de lagos de lava. Nela atópase a montaña Maroum. Preto da illa hai dúas pequenas illas sen nome que albergan as cidades de Liro e Loulep nunha, e noutra as cidades de Holen e Halos.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

Ambrym (tamén coñecida como Ambrin[1]) chámase así polo Capitán Cook, que ancorou alí en 1774. Quere dicir "aquí están os ñames" ("ham rim" na lingua Ranon)[2]

Xeografía[editar | editar a fonte]

Situado preto do centro do longo arquipélago de Vanuatu, Ambrym ten unha forma aproximadamente triangular, de aproximadamente 50 km. de ancho[3] e 677´7 km² de superficie, é a quinta illa máis grande do país.

O cume no centro da illa está dominado por unha Caldeira desértica, que abarca unha superficie de 100 km².[4]

Coa excepción dos asentamentos humanos, o resto da illa está cuberta por espesa selva.

Vulcanoloxía[editar | editar a fonte]

ebulición de lava no cráter Marum, Ambrym, nunha foto do 24 de setembro de 2009.

Ambrym é un gran volcán basáltico cunha caldeira de 12 km de ancho, e un dos volcáns máis activos do arco volcánico das Novas Hébridas.

A caldeira é o resultado dunha gran erupción pliniana, que tivo lugar ao redor do 50 AD. A súa forza explosiva ten o Índice de explosividade volcánica 6, o segundo máis alto do Instituto Smithsoniano na lista das maiores erupcións volcánicas da historia xeolóxica recente.[5]

A gran caldeira de 1900 anos de antigüidade 12 km x 8 km ten dous conos volcánicos activos, o Benbow e o Marum (tamén deletreado Maroum).

Mentres que nas elevacións máis altas predominan os conos de cinza, o extremo occidental da illa caracterízase por unha serie de aneis de toba basáltica, das cales o máis grande ten aproximadamente 1 km de diámetro. Estes prodúcense por erupcións freáticas, cando o magma entra en contacto co nivel freático e a auga saturada de sedimentos ao longo da costa.[6]

Varias veces por século, o volcán Ambrym ten erupcións destrutivas.

A última erupción do monte Benbow foi en 1913, provocando a evacuación da poboación a Mele, preto de Port Vila en Efaté.

Demografía[editar | editar a fonte]

Coa veciña illa de Malakula e algunhas illas máis pequenas, Ambrym forma a provincia de Malampa. O seu asentamento máis grande é o pobo de Eas. A poboación segundo o Censo Nacional de Poboación e Vivenda de 2009 era de 7.275 habitantes, [7] viven principalmente das plantacións de coco]].

Idiomas[editar | editar a fonte]

Un tallista Ambrym, circa 1925

Do mesmo xeito que moitas illas de Vanuatu, Ambrym ten a súa propia Lingua Austronesia. No norte atópase a Lingua Ambrym norte, no sueste a Lingua Ambrym sueste, no sur a Lingua Daakaka, no oeste Lingua lonwolwol, e no sudoeste Lingua Port Vato. Todas son faladas duns poucos centos a uns miles de falantes cada unha.

Pequenas illas próximas ao sur[editar | editar a fonte]

  • Paama cas vilas de Liro e Loulep
  • Lopevi cas vilas de Holen e Halos (agora abandonada)

Cidades e pobos[editar | editar a fonte]

Turismo[editar | editar a fonte]

Os turistas séntense atraídos polas características únicas de Ambrym: os volcáns activos, a vexetación tropical, e os costumes dos poboadores locais. Quédanse en bungalows de estilo tradicional, xa que non hai hoteis da illa.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Ambrim: Vanuatu, name, geographic coordinates and map". Geographical Names. http://geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-2964484&fid=4289&c=vanuatu. Consultado o 2011-07-29.
  2. "Ambrim". Destination Vanuatu, South Pacific. http://www.vanuatuparadise.com/NewFiles/anglais/iles/ambrym_ang.html. Consultado o 2011-07-29.
  3. "Ambrym Volcano, Vanuatu". John Seach. http://www.ambrym.com/. Consultado o 2011-07-29.
  4. Modelo:Cite gvp
  5. "Large Volcano Explocivity Index". geographic.org. Arquivado do orixinal o 24 July 2011. http://www.allcountries.org/ranks/volcano_explocivity_index_ranks.html. Consultado o 2011-07-29.
  6. "Ambrym Volcano, Vanuatu". Countries of the World. http://www.geographic.org/photos/volcanoes/volcano_photos_96.html. Consultado o 2011-07-29.
  7. 2009 National Census of Population and Housing, Vanuatu National Statistics Office

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]