Alan Turing

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Estatua de Alan Turing.

Alan Mathison Turing, nado en Maida Vale (Londres) o 23 de xuño de 1912 e finado en Wilmslow o 7 de xuño de 1954, foi un matemático inglés, que traballou en campos como a informática teórica, a criptoanálise ou a intelixencia artificial. Considerado o pai da computación.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Aos tres anos tiña unha memoria extraordinaria e con oito anos interesouse pola química e montou un laboratorioa en casa. Con trece anos ingresou na escola Sherborne, na que destacou pola súa facilidade para as matemáticas e os cálculos mentais. Obtivo unha bolsa para estudiar na Universidade de Cambridge, onde conseguiu a licenciatura en matemáticas en 1934.

En abril de 1936, con só 24 anos, publicou o artigo On computable numbers, with an application to the Entscheidungsproblem no que introduce o concepto de algoritmo e de máquina de Turing. Este artículo proba que existen problemas sen solución algorítmica i é un dos alicerces máis importantes da teoría da computación. Aínda hoxe, máis de setenta anos despois, as leis que el propuxo no artigo seguen a ser válidas para calquera proxecto informático.

En setembro de 1936, Turing ingresou na Universidade de Princeton (EUA). Debido á repercusión do seu artigo, un dos científicos máis destacados da época, John von Neumann, ofreceulle unha beca no Instituto de Estudios Avanzados da Universidade. Turing obtivo o seu doutorado en matemáticas en 1938. Trala súa graduación, von Neumann ofreceulle unha praza como asistente, pero Turing rexeitou a oferta e voltou a Gran Bretaña, onde obtivo outra beca que lle permitiu adicarse ao estudo da filosofía das matemáticas entre os anos 1938 e 1939.

Bletchley Park[editar | editar a fonte]

Durante a Segunda Guerra Mundial o exercito alemán dispuña dunha máquina de codificación de comunicacións chamada Enigma. Era una sistema de encriptación de datos que, dunha banda e gracias a un simple mecanismo de engranaxes que usaban emisor e receptor e que se combinaban segundo un calendario prestablecido, era moi doado de utilizar, pero doutro, resultaba extraordinariamente difícil descubrir os seus códigos.

Alan Turing foi recrutado en 1939 para traballar en descifrar os códigos nazis, en particular os da máquina, para iso baixo a súa dirección proxectouse o Colossus, computador que utilizaba símbolos perforados en fitas de papel que procesaba a unha velocidade de 25.000 caracteres por segundo.

As causas do éxito do equipo de Bletchley Park e Turing[editar | editar a fonte]

Como en todo proceso que leva a rachar un sistema de seguridade, hai unha combinación de tres factores que explican o seu éxito: o talento e a capacidade técnica, a enxeñaría social e os erros humanos.

  • Turing e o seu equipo foron quen de, primeiro, entender como funcionaba Enigma e despois, crear unha máquina como Bombe, deseñada practicamente peza a peza por Turing, que conseguía, mediante un complexo sistema electromecánico, desencriptar as comunicacións da Enigma.
  • Os espías dobres ao servizo do espionaxe británico, como o español Joan Pujol García, que tiña como nome clave Garbo. Este, concretamente, enviaba aos seus contactos alemás longuísimos e detallados informes sobre o exercito británico, absolutamente falsos por suposto, que eran transmitidos a Berlín a través do sistema Enigma. Como os técnicos do equipo de Turing coñecían con tempo o contido real das mensaxes tiñan material abundante con que comparar o mensaxe orixinal co encriptado e ir entendendo o funcionamento da Enigma.
  • O exceso de confianza do exercito alemán, que usaba a Enigma para enviaren incluso mensaxes de pouca importancia e que non necesitaban de segredo. Pero que servían para que os británicos foran aumentando a súa información.

Morte[editar | editar a fonte]

Acusado e condenado por atentado violento ao pudor é dicir, homosexual, nun tempo en que en Gran Bretaña era delito, Turing, para evitar a cadea, aceptou someterse a unha castración química. A secuelas deste tratamento que o incapacitaban para as súas investigacións, xunto co estigma social que levaba a súa condena levárono a suicidarse comendo unha mazá na que tiña inxectado cianuro.

Aportacións á informática[editar | editar a fonte]

O Test de Turing[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Test de Turing.

Outro dos campos de investigación de Turing foi o da intelixencia artificial. Pódese dicir que esta disciplina naceu a partires do seu artigo titulado Computing Machinery and Inteligence publicado por Turing en 1950. É moi famosa a primaeira frase dese artigo:

"Propoño considerar a seguinte cuestión: ¿Poden pensar as máquinas?"

Turing propuxo un método chamado o Test de Turing para determinar se as máquinas poderían ter a capacidade de pensar. Para unha máquina computacional, o Test de Turing marcaría o punto no que poderiamos propiamente falar de intelixencia artificial, unha máquina sería intelixente se poidese ter as reaccións e respostas propias dun ser humano. En palabras do propio Turing

Un computador pode ser chamado «intelixente» se é quen de enganar a unha persoa facéndolle crer que é un humano.

Rehabilitación da súa figura[editar | editar a fonte]

No ano 2009, despois dunha campaña pública pedindo ao goberno británico que recoñecera a importancia da figura de Turing e a inxustiza que supuxo a súa condena, o Primeiro Ministro, Gordon Brown, pùblicou a seguinte carta:

2009 foi un ano de profunda reflexión - unha oportunidade para a Gran Bretaña, como nación, para celebrar as débedas profundas que temos con aqueles que nos precederon. Unha combinación única de aniversarios e eventos que renovou en nós un sentimento de orgullo e gratitude que caracterizan a experiencia británica. Durante este ano honrei xunto cos presidentes Sarkozy e Obama o servizo e sacrificio dos heroes que tomaron as praias de Normandía hai 65 anos. E a semana pasada, celebramos os 70 anos dende que o goberno británico declarou a súa intención de coller as armas contra o fascismo e declarou a inicio da II Guerra Mundial. Así que estou feliz e orgulloso que, grazas a unha coalición de científicos da computación, historiadores e activistas LGBT, temos unha oportunidade este ano para celebrar máis unha contribución á loita da Gran Bretaña contra a escuridade da ditadura, a do crebacódigos Alan Turing.

Turing foi un matemático brillante, famoso polo seu traballo en romper os códigos da Enigma. Non é esaxeración dicir que, sen a súa notable contribución, a historia da Segunda Guerra Mundial podería ser moi diferente. Foi certamente unha desas persoas que podo dicir que a súa achega persoal axudou a virar o rumbo da guerra. Por iso, esta débeda de gratitude que temos con el fai aínda máis terrible que fora tratado de xeito tan inhumano. En 1952, foi condenado por "atentado violento ao pudor" - en realidade, foi xulgado por ser gay. A súa condena -e tivo que afrontar a infame elección entre esta ou a prisión- era a castración química por unha serie de inxeccións de hormonas femininas. Suicidouse dous anos despois.

Miles de persoas reuníronse para esixir xustiza para Alan Turing e o recoñecemento do xeito horrible como foi tratado. Aínda que Turing foi procesado baixo as leis existentes no momento e non podemos volver atrás no tempo, o tratamento que recibiu foi, por suposto, totalmente inxusto e estou contento por ter a oportunidade de dicir o canto e que profundamente lamento o que pasou con el. Alan e os miles de outros homes gays que foron condenados coma el baixo as leis homofóbicas foron tratados dun xeito terrible. Ao longo dos anos outros millóns máis viviron con medo a seren condenados.

Estou orgulloso de que aqueles días se foron e que nos últimos 12 anos, este goberno ten feito moito para facer a vida máis xusta e igual para a nosa comunidade LGBT. Este recoñecemento de Alan como unha das vítimas da homofobia máis famosas de Gran Bretaña é un paso máis no sentido de igualdade adiada.

Pero máis que iso, Alan merece recoñecemento polas súas contribucións á humanidade. Para os que naceron despois de 1945, nunha Europa unida, democrática e en paz, é difícil imaxinar que o noso continente foi o escenario do momento máis sombrío da humanidade. Difícil de crer que aínda quede xente viva que lembra que as persoas puidesen ser consumidas ata tal punto polo odio, o antisemitismo, pola homofobia, pola xenofobia e outros prexuízos. Que as cámaras de gas e crematorios convertéronse en parte da paisaxe europea, como as galerías e universidades e salas de concertos que marcaron a nosa civilización europea durante centos de anos. É grazas a homes e mulleres que estiveron totalmente comprometidos coa loita contra o fascismo, persoas como Alan Turing, que os horrores do Holocausto e a guerra total son parte de Europa do pasado e non do presente de Europa.

Así, en nome do goberno británico e de todos os que viven en liberdade grazas ao traballo de Alan. Teño o orgullo de dicir: Sentímolo, merecías algo moito mellor.

Gordon Brown.

Na cultura popular[editar | editar a fonte]

  • O logo da compañía informática Apple, unha mazá mordida, é unha homenaxe a Turing, inspirado na súa morte.
  • No filme Blade Runner, a proba Voight-Kampff, o cuestionario que se usa para distinguir a replicantes de autenticos humanos está inspirado no Test de Turing.
  • No diario dixital Praza, o blog adicado á ciencia titúlase Cianuro nas mazás.
  • En 2014 estreouse un filme sobre Turing e Blentchley Park, co título de The Imitation Game, con Benedict Cumberbatch como protagonista.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Alan Turing Modificar a ligazón no Wikidata