Agana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Agana
Galium verum01.jpg
Estado de conservación
[[Ficheiro:Status_iucn3.1_{{{ESTADO}}}_gl.svg|250px|]]
{{{ESTADO_NOME}}}
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Orde: Genantiales
Familia: Rubiaceae
Xénero: Galium
Nome científico
Galium verum
Linnaeus, 1753
Wikispecies-logo.svg Coñeza toda a Bioloxía en Wikispecies, o directorio dos seres vivos

A agana (Galium verum L.), tamén chamada callaleite, herba coalleira, herba da agana, herba do agano, herba do rodico, herba dos aganos, preseira, presoiro e rodesno, é unha planta orixinaria de Eurasia que medra en terreos secos, preto do mar.

Descrición[editar | editar a fonte]

É unha planta anual herbácea con rizoma moi ramificado, caule ergueito, de sección cadrada e altura moi variábel, desde 5 a 120 cm (ordinariamente, de 20 a 70 cm), con follas, estreitas e lanceoladas, agrupadas en verticilos de 4-12 follas, e flores pequenas, cruciformes, de cor amarela brillante, agrupadas en densos acios terminais, que desprenden un aroma agradábel, semellante ao do mel. En Galicia pódese ver especialmente nas montañas do interior.

Propiedades[editar | editar a fonte]

  • Dioscórides escribiu que sandaba as queimaduras de lume.
  • As flores usáronse como tinguidura para poñer os cabelos loiros.
  • Foi empregada para callar o leite no proceso de elaboración do queixo, ao que se deben algúns dos seus sinónimos populares
  • No pasado reenchíanse os colchóns coas súas flores para que o olor das mesmas mataran, supostamente, as pulgas.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Galium verum foi descrita por Linneo e publicada en Species Plantarum 1: 107, no ano 1753.[2]

Sinonimia
  • Asterophyllum galium Schimp. & Spenn. in F.C.L.Spenner (1829).
  • Rubia vera (L.) Baill. (1880).
  • Galium verum var. typicum Rouy in G.Rouy & J.Foucaud (1903), nom. inval.
  • Galium verum subsp. euverum Hyl. (1945), nom. inval.[3]
  • Galium glabratum Klokov.
  • Galium verum subsp. praecox (K.H.Lang) Petr.
  • Galium verum subsp. verum
  • Galium verum subsp. wirtgenii (F.W.Schultz) Oborny.[4]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Howard, Michael A. (1987). Traditional Folk Remedies: A Comprehensive Herbal. Random House of Canada. pp. 163–. ISBN 0-7126-1731-0.
  2. Galium verum en Tropicos
  3. Sinónimos en Kew
  4. Galium verum en PlantList

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikispecies-logo.svg
Wikispecies posúe unha páxina sobre: Agana
Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Agana Modificar a ligazón no Wikidata

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Düll, R. e H. Kutzelnigg (2011): Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands. 7. Auflage, Quelle & Meyer-Verlag. ISBN 978-3-494-01424-1
  • Font Quer, P. (2001): Plantas medicinales. El Dioscórides renovado. 3ª edición. Barcelona: Ediciones Península, pp. 749-740. ISBN 84 8307 242 4 (1ª ed. publicada por Editorial Labor en 1961).
  • Strasburger, E. (1994): Tratado de botánica. 8ª edición. Barcelona: Ediciones Omega, S.A., p. 840. ISBN 84 282 0979 0

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]