Acerbaixán - Azərbaycan
| Azərbaycan Respublikası República de Acerbaixán |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Acerbaixán (en azerí: Azərbaycan), oficialmente República de Acerbaixán (en azerí: Azərbaycan Respublikası), é un estado situado no Cáucaso á beira do Mar Caspio, que limita con Rusia polo norte, Xeorxia e Armenia polo oeste e Irán polo sur. A República Autónoma de Nakhichevan (un enclave de Acerbaixán) limita con Armenia ao norte e ao leste, Irán ao sur e oeste e Turquía ao noroeste.
Cultural, histórica e politicamente,[3] Acerbaixán considérase oficiosamente como parte de Europa. Non obstante, a súa localización no Cáucaso meridional sitúaa nunha suposta fronteira imaxinaria entre Europa e Asia, tratándose realmente dunha nación transcontinental, a medio camiño entre os dous ámbitos xeográficos. Estas clasificacións son arbitrarias, pois non hai diferenza xeográfica facilmente definible entre Asia e Europa.
Acerbaixán é actualmente membro de máis de 40 organizacións internacionais, incluíndo as Nacións Unidas, o Consello de Europa, o Movemento de Países Non Aliñados, o Banco Asiático de Desenvolvemento, a Comunidade de Estados Independentes, a Organización da Conferencia Islámica e a Organización de Cooperación Económica do Mar Negro. É un dos integrantes da Asociación para a Paz da Organización do Tratado do Atlántico Norte, así como da alianza militar Organización do Tratado de Seguridade Colectiva (OTSC). É tamén membro observador da Organización Mundial do Comercio.
Índice |
Historia [editar]
Pertencente a Irán (por entón Persia), Acerbaixán foi ocupado por Rusia no século XVIII, estando dividido o territorio ata entón en tres provincias: Arran, Shervan e Nakhjavan.
A administración rusa comezou a fins do século XIX a explotación dos campos petrolíferos de Bakú. Tras a revolución do 1917, toda a Transcaucasia acadou a independencia, mais rematada a guerra civil foi reincorporada á nova URSS, co status de República.
Acadou definitivamente a independencia no 1991.
Goberno e política [editar]
- Artigo principal: Política de Acerbaixán.
Acerbaixán é unha República presidencialista. O Presidente de Acerbaixán elíxese por un período de 5 anos. O poder lexislativo está en mans da Asemblea Nacional, un organismo elixido democraticamente e que consta de 50 membros.
A maioría de idade está establecida nos 18 anos.
Os críticos do sistema político considérano en realidade unha cleptocracia. A corrupción está instalada en todos os niveis.
Subdivisións [editar]
- Artigo principal: Subdivisións de Acerbaixán.
Azerbaiyán está dividido en:
- 59 raións (rayonlar; rayon – singular),
- 11 cidades* (şəhərlər; şəhər – singular),
- 1 república autónoma** (muxtar respublika).
Economía [editar]
- Artigo principal: Economía de Acerbaixán.
A pesar dos abondosos recursos petrolíferos, o país non puido saír do marasmo económico que seguiu ao derrubamento da Unión Soviética.
A economía está baseada na industria, incluíndo construción de maquinaria, refinado de petróleo (do que o país é un produtor moi importante), industria téxtil e química.
A agricultura representa un terzo do PIB. Os regadíos están moi estendidos. Nas terras baixas, preto de Mar Caspio o clima permite o cultivo de algodón, froitas, té, tabaco e outros cultivos típicos dos climas subtropicais. O verme da seda é criado para o seu aproveitamento na industria téxtil. Nas zonas montañosas do norte e do oeste practícase a gandería: vacas, ovellas e cabras. No mar Caspio practícase a pesca, entre a que hai que citar a do esturión.
Demografía [editar]
- Artigo principal: Demografía de Acerbaixán.
A súa poboación estimábase en 9.164.600 habitantes o 11 de xullo de 2011.
Ao redor do 95 % da poboación é etnicamente azerí (de relixión musulmá, e lingua pertencente á rama túrquica da familia altaica). Este pobo está presente en Irán, onde existen dúas provincias de igual nome.
A poboación de orixe iraniana, como os talish e de orixe daguestaní como os ávaros, tats e lezguinos, están sometidos a un forte abandono e discriminación; ademais, as cifras da poboación destes grupos que dá o goberno de Acerbaixán, son obxecto de controversia.
Segundo datos de 2006, a esperanza de vida ao nacer en Acerbaixán é de 62 anos nos homes e 66 nas mulleres.
Imaxes [editar]
-
Bakú
-
Bakú
-
Bakú
-
Nakhichevan
Véxase tamén [editar]
Outros artigos [editar]
- República Democrática de Acerbaixán
- República Socialista Soviética de Acerbaixán
- Presidente de Acerbaixán
- Primeiro Ministro de Acerbaixán
- Bandeira de Acerbaixán
- Escudo de Acerbaixán
- Himno nacional de Acerbaixán
Ligazóns externas [editar]
- Azerbaijan Links
- Azerbaijan Photo Gallery
- Perfil de Acerbaixán BBC
- A Country Study: Azerbaijan Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos
Notas [editar]
- ↑ The International Population Day, The demographic situation in Azerbaijan, The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, 11 July 2011
- ↑ 2,0 2,1 "Azerbaijan:Report for Selected Countries and Subjects". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=912&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=45&pr.y=0. Consultado o 12 de abril de 2011.
- ↑ Rosenberg, Matt. "Where is the border between Europe and Asia?". The New York Times Company. http://geography.about.com/library/faq/blqzeuropeasia.htm. Consultado o 19 de maio de 2012.
|
|||||
|
||||||||
