A historia de Genji

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
A historia de Genji
Illustration Genji Monogatari Musée Saint-Remi 928 2.jpg
Ilustración da historia de Genji.
Título orixinal Genji Monogatari
Autor Murasaki Shikibu
País Xapón
Lingua xapones
Tema(s) Romance
Xénero(s) Novela,
romance
Data de pub. século XI
Formato 54 capitulos
Páxinas 4 200
Texto escrito da primeira folla de álbum ilustrado (século XII) da Historia de Genji

A historia de Genji (源氏物語 Genji Monogatari?) é unha obra clásica da literatura xaponesa atribuída á nobre xaponesa Murasaki Shikibu de comezos do século XI, no cumio do período Heian. Gran parte da importancia desta obra recae no feito de que é considerada por algúns a primeira novela, ou a primeira novela moderna, o primeira novela psicolóxica ou primeira novela considerada un clásico. O crítico Harold Bloom inclúe a "Historia de Genji" na súa lista das 100 obras canónicas mundiais, indicando que equivale ao que Don Quixote representa na literatura occidental. É, aínda que é considerada universalmente coma unha obra-prima, a súa clasificación precisa e influencia nos canons occidental e oriental é un asunto de debate.

Título[editar | editar a fonte]

Realmente a obra non ten título, polo que recibiu numerosas denominacións, das cales a máis común e aceptada Genji Monogatari ( 源氏物語 A historia de Genji?). Non obstante, a obra foi publicada baixo diversos títulos: conto/relato/historia Murasaki no Monogatari (紫の物語 O conto/relato/historia de Murasaki?), Hikaru Genji (光源氏?), Genji (源氏?), Gengo (源語? palabra formada polo primeiro kanji de Genji e o segundo de monogatari), Shibun (紫文? palabra formada polos ideogramas de Murasaki e de escrito), entre outros.

Introdución[editar | editar a fonte]

A historia de Genji (Genji Monogatari) foi escrito capítulo tras capítulo, en prazos, mentres Murasaki ía repartindo o conto ás mulleres da aristocracia (as yokibito). Ten moitos elementos que se poden atopar nunha novela:

  • Un protagonista principal e un número moi grande de personaxes secundarios con maior ou menor importancia
  • Unha caracterización moi ben desenvolvida da maioría dos personaxes
  • Unha secuencia de eventos que se desenvolven ao longo dun período de tempo, abrazando a vida do protagonista principal e ata máis aló.

A obra non fai uso dunha trama; en cambio, como na vida real, os acontecementos van pasando e os caracteres da obra evolucionan con eles, van crecendo. Un trazo notable do Genji, e da habilidade de Murasaki, é a súa consistencia interna, malia un dramatis personae de aproximadamente catrocentos personaxes. Por exemplo, todos os personaxes envellecen co paso do tempo, e todas as relacións familiares e feudais son coherentes ao longo de todos os capítulos da obra.

Unha complicación para lectores e tradutores do Genji é que a case ningún personaxe no texto orixinal se lle dá un nome explícito. Os personaxes atribúense, en cambio, pola súa función ou papel (p. ex. Ministro da Esquerda), ou ben un nome honorífico (p. ex. A súa Excelencia), ou pola súa relación con outros personaxes (p. ex. Herdeiro Aparente), e que todo pode cambiar mentres a novela progresa. Esta falta de nomes provén dos xeitos da corte da era Heian que farían inaceptablemente familiar e fora de sitio mencionar libremente o nome dun dos personaxes. Os lectores modernos e os tradutores teñen, en menor ou maior medida, varios alcumes utilizados para estar ao corrente dos moitos personaxes.

Valor literario[editar | editar a fonte]

Genji Monogatari, na tradución feita por Arthur Waley, está escrita cunha naturalidade sorprendente, e o que nos interesa non é o exotismo - a horrible palabra - senón as paixóns humanas da novela. Este interese está xustificado: a obra de Murasaki é o que se pode chamar con precisión unha novela psicolóxica. [...] Reto a ler este libro a todos aqueles que len os meus. A tradución inglesa que inspirou esta breve e insuficiente nota chamase The Talle of Genji.
Jorge Luis Borges The Total Library

Genji Monogatari é unha importante obra de ficción da literatura xaponesa, e numerosos autores modernos citárona como unha fonte de inspiración. É digno de mención pola súa consistencia interna, descrición psicolóxica e caracterización. O novelista Yasunari Kawabata dixo no seu discurso durante a entrega dos Premios Nobel: «Genji Monogatari é o punto culminante da literatura xaponesa. Aínda hoxe en día non houbo unha obra de ficción comparable a ela». [1]

Billete de 2.000 iens co Genji Monogatari e Murasaki Shikibu no lado dereito

Referimonos a miúdo o Genji como a "primeira novela», aínda que hai un considerable debate sobre este tema; unha parte do debate é se Genji pode ser considerada unha novela. Algúns consideran que a introspección psicolóxica, a complexidade e a unidade deste traballo cualifícana para obter o status de «novela», mentres descualifican algúns traballos previos da prosa de ficción.[2] Outros ven estes argumentos como subxetivos e pouco convincentes. Declaracións relacionadas, talvez nun intento de esquivar este debate, están encaradas a que Genji Monogatari é a «primeira novela psicolóxica", a primeira novela para ser considerada un clásico ou outros termos máis cualificados . Afirmar que é a primeira novela do mundo inevitablemente nega as reclamacións de "Dafnis e Cloe" e "Aethiopica" en grego, que Longo e Heliodoro de Émesa respectivamente escribiron, ambos ao redor do século III, e en latín, o "Satiricón" de Petronio no século I e "O asno de ouro" de Lucius Apuleius no século II, así como Kādambarī en sánscrito que Banabhatta escribiu no século VII. O debate tamén existe en xaponés, coa comparación entre os termos monogatari - conto - e shōsetsu - novela.[3]

A novela e outros traballos de Lady Murasaki son estándares básicos no currículo das escolas xaponesas. O Banco de Xapón editou billetes de 2.000 iens no seu honor, mostrando unha escena da novela baseada no rolo ilustrado do século duodécimo.

Contido[editar | editar a fonte]

Genji monogatari é unha extensísima narración que refire a vida e aventuras amorosas do ficticio príncipe Hikaru Genji ("príncipe Brillante") e dos seus descendentes ao longo de 54 capítulos que ocupan un total de 4 200 páxinas. Os primeiros 41 capítulos comezan cos amores entre o emperador Kiritsubo e unha dama de rango inferior na súa corte, dos que nace o protagonista, Genji. Este mantén unha ilícita aventura coa súa madrasta, a dama Fujitsubo, que conclúe ao morrer Murasaki, a muller que máis significou na súa vida. Á par desenvólvese a historia do ascenso social de Genji na corte e a súa caída en desgraza, seguida do seu exilio e retorno. Os 13 capítulos restantes (3 capítulos transitorios e os denominados 10 capítulos Uji) contan a historia dos descendentes de Genji: o seu fillo Kaoru e mais o seu neto, o príncipe Niou. Os amores e rivalidades destes personaxes continuarán as peripecias de Genji sen conseguir a brillantez anterior[Cómpre referencia]. Porén, este relato está trufado de todo tipo narracións episódicas que converten a obra nun vasto fresco da sociedade da época.

Da novela extráese unha melancolía existencial motivada polo contraste entre o refinamento aristocrático e as fermosuras da natureza cos sufrimentos e miserias orixinadas e impostas aos sentimentos dos personaxes femininos, vítimas dunha sociedade poligámica. O sentimento do efémero, que confire á narración a filosofía budista, acentúase no final da obra e contribúe a esa sensación melancólica. A novela esta inxerida de pequenos poemas (acostuman ser de catro versos), e a miúdo constitúen a parte máis importante dos diálogos dos personaxes, que os envían entre si por escrito ou os recitan mutuamente nos momentos máis emotivos.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Lectura durante a entrega do Premio Nobel por parte de Yasunari Kawabata" (en inglés). http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1968/kawabata-lecture.html. Consultado o 12/04/2015.
  2. Ivan Morris, The World of the Shining Prince (1964), páx.277
  3. Angenot, Marc; Bessiere, Jean (novembro 2002). Siglo XXI, ed. Teoria Literaria (en castelán). pp. 190–191. ISBN 9682318556.